Ukryte szczątki. Centralnie planowana architektura mieszkaniowa na wsi – wystawa

„Ukryte szczątki”: przemiany polskiej wsi po 1945 roku – otwarcie wystawy we Wrocławiu

Zapraszamy na otwarcie wyjątkowej wystawy opowiadającej o przemianach, jakie zaszły w architekturze polskiej wsi po II wojnie światowej.

Polska wieś po 1945 roku przeszła głęboką transformację. Zniszczenia wojenne, przesunięcia granic i nowe realia polityczne sprawiły, że rozwój terenów wiejskich podporządkowano centralnemu planowaniu. Wraz ze zmianami w sposobie uprawy ziemi i gospodarowania, przekształcały się formy zabudowy mieszkalnej oraz technologie budowlane. Pojawiły się nowe strategie projektowe oraz eksperymentalne metody kreowania krajobrazów wiejskich. Niektóre z nich nigdy nie zostały wdrożone na szeroką skalę, inne stały się powszechnie stosowanymi rozwiązaniami.

Historia i koncepcja wystawy

Wystawa przygotowana przez Muzeum Architektury we Wrocławiu i pracownię architektoniczną PROLOG śledzi historię zmian w polskiej wsi po wojnie. Ekspozycja obejmuje m.in.:

• Skutki reformy rolnej z 1944 roku
• Eksperymentalne wsie doświadczalne
• Rozwój i upadek Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR-ów)
• Potransformacyjny i współczesny obraz terenów wiejskich

Wystawa pozwala dostrzec, jak niegdyś otwarte pola zaczęły zabudowywać bloki mieszkalne – formy zapożyczone z miast, a dziś stały się częścią krajobrazu wiejskiego.

Perspektywa mieszkańców i współczesne fotografie

Wystawa pokazuje również współczesne fotografie osiedli mieszkaniowych przy byłych PGR-ach – przestrzeń, architekturę i wnętrza budynków. Dzięki skontrastowaniu przeszłości z teraźniejszością można dostrzec relikty zjawisk kształtujących polską wieś, które zmieniła transformacja ustrojowa i prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych.

Osobistą perspektywę codziennego życia w wiejskich blokach przedstawiają wspomnienia i historie mieszkańców, pokazując społeczne skutki wielkich procesów modernizacyjnych. Dodatkowo, ekspozycji towarzyszy pejzaż dźwiękowy byłego PGR-u, nagrany w Jankowie (woj. pomorskie), pozwalający poczuć atmosferę przestrzeni wiejskiej – od ławki po blok mieszkalny.

Terminy wystawy

• Otwarcie: 4 grudnia 2025 r., godz. 17:00
• Czas trwania: do 5 kwietnia 2026 r.
• Miejsce: Muzeum Architektury we Wrocławiu

Nie przegap okazji, by zobaczyć historię polskiej wsi w architekturze, zdjęciach i dźwiękach – wyjątkowa wystawa dla miłośników historii, architektury i kultury Wrocławia.